هر كه بذل كند نهايت طاقت خود را برسد بنهايت ارادهء خود ، يعنى نهايت آنچه ارادهء آن دارد وسعى كند از براي آن ، ومراد اينست كه در هر كارى كسى كه بذل جهد خود كند بمنتهاى ارادهء خود برسد ، يا اين كه هر كه بذل جهد خود كند در طلب نيكبختى خود كه بايد كه ارادهء هر كسى آن باشد بمنتهاى ارادهء خود برسد . 8786 من راقه زبرج الدّنيا أعقب ناظريه كمها . هر كه خوش آيد أو را زينت دنيا ميراث دهد چشمهاى خود را كورى مادرزاد ، يعنى آنها را بمنزلهء كور ونابينا گرداند از آنچه صلاح وخير أو در آن باشد نهايت كوريى مانند كورى مادرزاد . 8787 من حفر لأخيه المؤمن بئرا أوقع فيها . هر كه بكند از براي برادر مؤمن خود چاهى انداخته شود در آن ، يعنى أو خود در آن افتد . 8788 من اتّهم نفسه فقد غالب الشّيطان . هر كه متّهم دارد نفس خود را پس بتحقيق كه غلبه كند بر شيطان ، مراد به « متّهم داشتن نفس » اينست كه اعتماد بر أو نكند وهمواره از أو با خبر باشد كه مبادا خيانتى بكند . 8789 من خالف نفسه فقد غلب الشّيطان . هر كه مخالفت كند نفس خود را پس بتحقيق كه غلبه كند بر شيطان ، مراد به « مخالفت نفس » اينست كه بر خلاف هوا وهوس أو كار كند . 8790 من أنس « 1 » بتلاوة القرآن لم توحشه مفارقة الاخوان .

--> ( 1 ) شارح ( ره ) بر روى نون « أنس » فتحه وضمّه وبر زير آن كسره گذاشته و « جميعا » نيز بر روى آن ضبط كرده است يعنى تثليث نون در « أنس » جايزست ومدّعا نيز بتصديق أرباب لغت صحيح ودرست است ، در منتهى الإرب گفته : « أنس به واليه أنسا وأنسة ( كعلم وشرف وضرب ) ألفه وسكن قلبه به ولم ينفر منه » .